مقدمه
مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر جنس سرپرست خانوار بر سهم منابع اختصاص یافته به کودکان انجام شده است. در بسیاری از جوامع، خانوادههای زنسرپرست، به ویژه مادران تنها، با چالشهای اقتصادی بیشتری مواجه هستند. پژوهش حاضر با استفاده از مدل جمعی خانوار تلاش دارد نشان دهد که چگونه جنس سرپرست بر نحوه تخصیص منابع داخلی خانواده و رفاه کودکان تأثیر میگذارد.
دادهها و روششناسی
دادههای این مطالعه از نظرسنجی وضعیت زندگی جامائیکا (Jamaican Survey of Living Conditions) در بازه زمانی ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۰ استخراج شدهاند. نمونهها شامل ۹۴۲ خانوار است که به شرح زیر تقسیمبندی شدهاند: ۴۷۹ خانوار مردسرپرست (MHH)، ۳۰۴ خانوار زنسرپرست مادر تنها (FHH) و ۱۵۹ خانوار زنسرپرست با حضور مرد در خانه.
مدل تحلیل مورد استفاده، مدل جمعی خانوار (Collective Household Model) است که تخصیص منابع به اعضای خانواده را با توجه به جنس سرپرست و سایر ویژگیها بررسی میکند.
https://link.springer.com/article/10.1007/s10834-020-09743-3?utm_source
نتایج اصلی:
سهم منابع کودکان
یافتهها نشان میدهد که در همه سناریوها، سهم منابع اختصاص یافته به کودکان در خانوادههای زنسرپرست بیشتر از خانوادههای مردسرپرست است و مادران تنها بیشترین اولویت را برای فرزندان خود قائلاند. نتایج به تفکیک تعداد کودکان در خانوادهها به شرح زیر است:
| تعداد کودکان | % MHH | % FHH | FHH مادر تنها % |
| 1 | 31 | 52 | 56 |
| 2 | 24 | 38 | 41 |
| 3 | 16 | 27 | 31 |
| 4 | 8 | 19 | 21 |
با افزایش تعداد کودکان، سهم هر کودک کاهش مییابد، اما خانوادههای زنسرپرست همچنان منابع بیشتری را نسبت به خانوادههای مردسرپرست در اختیار کودکان قرار میدهند.
تأثیر منطقه زندگی
سهم منابع کودکان در مناطق روستایی بیشتر از مناطق شهری است، زیرا هزینههای بالای زندگی در شهرها، منابع خانوادهها را به سمت نیازهای غیرکودکانه هدایت میکند. دادهها به شرح زیر است:
| منطقه | % MHH | % FHH |
| پایتخت | 28 | 48 |
| مناطق روستایی | 32 | 53 |
تأثیر تعداد کودکان زیر سه سال
افزایش تعداد کودکان زیر سه سال موجب کاهش سهم منابع هر کودک میشود، اما همچنان خانوادههای زنسرپرست سهم بیشتری را به کودکان اختصاص میدهند:
| کودکان زیر 3 سال | % MHH | % FHH |
| 0 | 25 | 45 |
| 1 | 22 | 41 |
| 2 | 18 | 36 |
| 3 | 14 | 31 |
تأثیر کمکهای بیرونی
کمکهای دولتی و غیررسمی نیز سهم منابع کودکان را تحت تأثیر قرار میدهند. کمکهای دولتی برای خانوادههای مردسرپرست مؤثرتر است، در حالی که کمکهای غیررسمی از خانواده و دوستان در خانوادههای زنسرپرست بیشترین تأثیر را دارد. دادهها به شرح زیر است:
| نوع کمک | افزایش سهم % MHH | افزایش سهم % FHH |
| کمک دولتی | 17 | 5 |
| کمک غیر دولتی | 4 | 9.4 |
تحلیل یافتهها
تحلیل دادهها نشان میدهد که جنس سرپرست خانوار یکی از عوامل اصلی تعیینکننده نحوه تخصیص منابع درون خانوار است. خانوادههای زنسرپرست، به ویژه مادران تنها، سهم بیشتری از منابع خود را به کودکان اختصاص میدهند و این الگو با افزایش تعداد کودکان، شرایط اقتصادی، یا کمکهای بیرونی تغییر نمیکند. همچنین، تحصیلات سرپرست، منطقه زندگی و جنسیت کودکان بر نحوه تخصیص منابع اثرگذار است.
نتیجهگیری
این مطالعه نشان میدهد که خانوادههای زنسرپرست، حتی در شرایط اقتصادی محدودتر، نسبت به خانوادههای مردسرپرست، اولویت بیشتری برای رفاه کودکان قائل هستند. بنابراین، سیاستهای حمایتی اجتماعی که خانوادههای زنسرپرست را هدف قرار میدهند، میتوانند تأثیر قابل توجهی بر رفاه کودکان داشته باشند. علاوه بر این، شبکههای اجتماعی و کمکهای غیررسمی نقش مهمی در حمایت از کودکان در خانوادههای زنسرپرست ایفا میکنند.
ارجاع پیشنهادی
بوس‑دوکر، تئوفیلین، هنری، مایکل و استروبل، اریک. (2021). سهم منابع کودکان: خانوادههای زنسرپرست در مقابل خانوادههای مردسرپرستJournal of Family and Economic IssueS
“اگر میخواهید نقش مؤثری در ارتقای رفاه کودکان خانوادههای زنسرپرست ایفا کنید، با مراجعه به لیتک زیرhttps://sediqin.ir/donation/ میتوانید مشارکت کنید.